Lei av den gamle musikken?

Ynskjer du å høyra den gamle musikken din på nye måtar? Eg har løysinga, vel og merkja om den gamle musikken ikkje er eldre enn at han finst i stereo.

Du kan nemleg lett høyra ein slags karaokeversjon, eller berre ein litt uvanleg ljodmiks av dei gamle songane om du koplar litt om på leidningane eller fiksar litt på den digitale musikken. Prinsippet er å eliminera all ljod som er felles for dei to kanalane, ved å trekkja ljoden i den eine kanalen frå ljoden i den andre. Sidan vokalen ofte er plassert midt i ljodbiletet, vil denne då forsvinna. Her er nokre måtar å fiksa dette på:

Har du eit stereoanlegg med lause høgtalarar, kan du kopla dei to leidningane frå ein høgtalar på pluss-polane for høgre og venstre kanal slik:

Eg har gjort dette sjølv nokre gonger, men eg veit ikkje kor risikabelt det er, og eg vil ikkje ha andsvaret for eventuelle øydelagde forsterkarar, høgtalarar eller sikringsboksar om noko slikt skulle vera resultatet. Det same prinsippet kan sjølvsagt nyttast mellom til dømes ein cd-spelar og ein forsterkar. Eg klypte til og lima saman ein kabel for slike føremål ein gong, det var veldig lettvint og praktisk.

Ein enklare måte er å prøva å trekkja pluggen til hovudtelefonane dine litt ut frå spelaren dei plar stå i. Om du er heldig då, vil dei rette kontaktane verta laga, slik at du får den rette effekten i hovudtelefonane. Dette er nokso ufarleg trur eg.

Den enklaste måten er å nytta eit program på ei datamaskin. Det er mogleg å nytta omlag kva redigeringsprogram som helst, sjølv om nokre er litt tungvinne. Eg vil heller tilrå Winamp med DSP-tillegget Nullsoft Signal Processing Studio DSP og so lasta innstillinga “justin - stupid stereo voice removal”. Det dumme er at om det er ei noko komprimert mp3-fil, vil det koma veldig rare og plagsame ljodar. Jaja, om du vil prøva det ut, kan du gjera dine eigne røynsler.

Eg garanterer ikkje suksess, men det kan vera ganske artig å høyra songar på denne måten. Då stereoen var nesten heilt ny, var det veldig vanleg å separera instrumenta kraftig i dei to kanalane, slik at til dømes trommene og bassen var i høgrekanalen, gitarane i venstrekanalen og vokalen i midten. Veldig mange av Beatles sine songar er miksa litt rart, og det er ganske lett å laga nesten heilt nye songar ved å spela dei med denne effekten. Prøv deg fram og vert overraska! Hugs berre at dei eldste songane som She Loves You, Twist and Shout og Please Please Me kom i mono, og det er garantert mislukka å prøva denne effekten på dei.

Det er diverre ikkje mogleg å gjera noko liknande for å få fram berre ljoden som er felles i dei to kanalane.

Gratis bøker

No gjer eg meg klar til å reisa heimatt. Eg skal køyra bil med flyttelasset, og då er det greitt å førebu seg litt. Eg har kassett- og cd-spelar (med magasin) i bilen, og i tillegg har eg kjøpt ein slik kassett med innline, slik at eg kan spela av mp3-spelarar o.l. gjennom kassettspelaren. Ljoden er meir enn god nok for pinglehøgtalarane mine.

So er det å tenkja over kva eg skal høyra på. Musikk er og har alltid vore bra, og eg har klare cdar, og mp3-spelaren er fullasta. Men noko kan henda endå betre på lange bilturar (som kan verta FOR lange) er ljodbøker. Eg skjønar diverre ikkje slovakisk, so kvar kan eg få tak i noko som er interessant? Internett sjølvsagt. Det finst haugevis av filmar og bøker som er i ålmenneige av di dei er so gamle. Det vil seia at kven som helst kan kopiera dei og distribuera dei, heilt gratis. Hjå Project Gutenberg finst det over 25 000 slike gratis bøker til fri nedlasting i html, txt eller pdf-format, og her er både kjende og ukjende titlar. Eg kan jo ikkje sitja og lesa medan eg køyrer bil, og dei datagenererte ljodbøkene som finst der er ikkje mykje stas å høyra på. Då er det jammen bra at nokon har laga LibriVox. Her kan eg og du lasta ned gratis ljodbøker som er innleste av menneske. Eg trur dei fleste er på engelsk, og det er ikkje meg imot. Det er fleire klassikarar eg har hatt lyst til å lesa i årevis. No har eg lasta ned og brent på cd eller lagt inn på mp3-spelaren desse ljodbøkene: Dr. Jekyll and Mr. Hyde, Frankenstein, Dracula, Alice in Wonderland, The Adventures of Sherlock Holmes og The Memoirs of Sherlock Holmes. Altso slike bøker alle bør ha lese ein eller annan gong i livet. Rett nok høyrde eg ferdig Dr Jekyll and Mr. Hyde medan eg vaska ut, men der er enno nok til mange timar med høyring og køyring på tyske og tsjekkiske motorvegar.

Fysikk er moro på data

Når ein er ferdig med eksamenar og liknande, eller berre er lei av å lesa, kan det vera godt å taka seg ein liten pause. Men kva skal ein so gjera? Drikka ein kopp kaffi, te eller kakao? Sjå ein film? Eller gjera noko som er både moro og lærerikt? Det finst dataspel som er både gratis, artige og med eit pedagogisk alibi. Der er garantert fleire enn dei tri eg listar opp. Veit du om andre godbitar, skriv ein kommentar og legg ved ei lenkje.

Phun

Minnest du kor kjekt det var å leika i sandkassen då du var liten? Og kor kjekt det er å teikna tull i Paint, og kor kjekt det er å byggja ting med pedagogiske leiker på barneskular du tilfeldigvis er på? Alt dette vert sameina i dette sandkasseprogrammet. Teikn figurar og gjev dei liv, alt i to dimensjonar og med dei fysiske lovene på plass. Det er ingen grenser for kva ein kan laga, og det tek fort meir tid enn planlagt.

Sodaplay

Denne har vorten veldig endra og utvida i alle slags retningar sidan førre gong eg prøvde han, men det er truleg moro likevel. Her kan du laga figurar av hengsler og stenger mellom dei. Figurane kan røra på seg om du lagar “musklar” på dei rette plassene. Musklane trekkjer saman og utvidar stengene med ein viss fart og lengde. Moro, men det krev litt meir grannsemd og arbeid for å få til fungerande figurar.

BridgeBuilder

BridgeBuilder er meir eit spel slik me kjenner det, med eit klårt føremål. Her skal du leika ingeniør og byggja bruer over ulike kløfter, skar, avgrunnar, elvar (utan vatn?), dalar eller liknande. Du har eit visst budsjett, og brua må vera solid nok til at eit tog kan køyra over. Merk at det i den gamle versjonen faktisk ikkje krevst at brua er heil når toget har passert. So om toget klarar å karra seg over sjølv om heile brua rasar i hop, er det godt nok. Sjølvsagt er det ikkje like tilfredsstillande, og eg likar godt å laga forbetringar om noko slikt skulle henda. Eg har prøvd å nytta nokre av dei konstruksjonane eg sjølv har lært å rekna med i statikkfaget mitt, men det var ikkje so enkelt, for på mitt nivå tek me ikkje omsyn til vekta av bjelkane, men det gjer spelet.

Nytt, men gamalt

Då eg fekk eit visittkort av ein av professorane på universitetet her, vart eg ganske fascinert. Det var nemleg ikkje heilt som andre trykksaker som vert laga no til dags. Papiret var tjukt, ruglete og elegant. Sjølv om det utan tvil var relativt nytt (epostadressa var med), hadde det eit gamalvore preg. Bokstavane stod ikkje heilt snorbeint på line, og det var ikkje heilt beint klypt ut. Utan at eg veit kvifor, tykte eg skrifttypen òg verka litt umoderne. Likevel var det noko anna som var endå kulare: Det var trykt på gamlemåten, med blytypar eller liknande. No kan jo ikkje eg vita noko om korleis det var laga utanom det eg kan sjå sjølv, men det nokso synlege relieffet på baksida var eit godt prov på at det i alle fall ikkje var trykt på vanleg, offset-måte. Noko liknande har eg berre sett (og kjent) i gamle bøker.

På biletet ser du øvst framsida av visittkortet, og nedst er baksida.

Boka mi

Sidan eg vart utfordra, gjer eg som ein skal gjera:

• Plukk opp den næraste boka.
• Opna henne på side 123.
• Finn den femte setninga.
• Post dei tre neste setningane.
• “Tagg” nokre folk og gjev ære til han/ho som “tagga” deg.

Eg må seia at eg er litt heldig, sidan eg har ei superbok ved sida av meg: Kron og mynt av Kjartan Fløgstad.

Sitatet kjem her:

Å vera prest var eit livsfarleg yrke. Ein etter ein vart representantane for den nye trua jaga eller slått i hel. Administrativt gjekk den religiøse nyordninga tregt, og endå mykje lenger tid tok det før den reformerte læra vann fotfeste i folketrua.

Dette handlar om reformasjonen i Ryfylke, det gjekk mykje treigare der enn andre stader i landet, trass i at landsdelen saman med Jæren tilsynelatande er “høgborger for verdsleg tukt og livsfiendtleg kristendom”. Eg kunne no tenkt meg å sitert meir, men det får vera til ein annan gong.

Då er eg litt spent på kva Synnøve har attmed seg, sidan ho var so overraska over dei andre sine bøker. Og Elisabeth og Simon òg. De er no utfordra.

Pølse og brød

Når ein kjem til eit framandt land, vil ofte ein tydeleg skilnad frå heime vera maten. I Slovakia er mykje som me er vane med, men ein del er ulikt. Sjølvsagt har dei andre nasjonalrettar enn oss, men normale ting som pølser og brød er heller ikkje nett som me kjenner det.

Slovakarane tykkjer nok det er supert, men eg likar ikkje særleg godt at karve er standardingrediens på line med mjøl i alle brød utanom den finaste loffen. Det går i grunnen greitt om ein har på kjøtpålegg og andre salte ting, men å ha honning eller syltetøy med brunost heimanfrå på brød fullt av karve er liksom ikkje det heilt store.

Då står det betre til med pølsene. Alle veit at Tyskland er eit godt pølseland, men det er jammen Slovakia òg. Her har dei draget på dei kraftige, feittdrypande, kjøtfulle pølsene, og slikt likar eg. På Rema i Noreg er vel vossakorven den med mest smak, og serien med “Pølser for viderekomne” som Gilde fører om sumaren er ikkje so verst. Men sistnemnde minner om magre lettgrillpølser med ekstra mjøl i samanlikna med det eg kjøpte på Tesco (ein vanleg daglegvarebutikk) her ein dag. Desse kan steikjast utan smør, og etterpå ser panna ut som ho har vore nytta til fritering. DET er pølser som smakar!

Ei oppskoren pølse før steiking

Panna etter at eg har steikt éi pølse utan ekstra olje eller smør.

Det kan òg nemnast at brislingen i King Oscar sardines ikkje ligg like fint pakka i boksen her som i Noreg (men smakar like godt). Dei heiter rett nok Baltické sardinky her og er produserte i Polen, men det er likevel verdt å leggja merkje til.

Vlogg er ut

No ser eg at det ikkje går lenger. Tarjei meinte i ein epost at

ordet “blog(g)” er OK, fordi det funkar “atomisk” - det påverkar resten av målbruken mykje mindre enn t.d. garpegenitiv og passiv, og høyrest som eit norsk ord.

Eg trur det er på tide at eg seier meg samd, for vlogg er noko anna. Det står for video-blogg, og bloggen min er jo ikkje noko slikt.