Lei av den gamle musikken?

Ynskjer du å høyra den gamle musikken din på nye måtar? Eg har løysinga, vel og merkja om den gamle musikken ikkje er eldre enn at han finst i stereo.

Du kan nemleg lett høyra ein slags karaokeversjon, eller berre ein litt uvanleg ljodmiks av dei gamle songane om du koplar litt om på leidningane eller fiksar litt på den digitale musikken. Prinsippet er å eliminera all ljod som er felles for dei to kanalane, ved å trekkja ljoden i den eine kanalen frå ljoden i den andre. Sidan vokalen ofte er plassert midt i ljodbiletet, vil denne då forsvinna. Her er nokre måtar å fiksa dette på:

Har du eit stereoanlegg med lause høgtalarar, kan du kopla dei to leidningane frå ein høgtalar på pluss-polane for høgre og venstre kanal slik:

Eg har gjort dette sjølv nokre gonger, men eg veit ikkje kor risikabelt det er, og eg vil ikkje ha andsvaret for eventuelle øydelagde forsterkarar, høgtalarar eller sikringsboksar om noko slikt skulle vera resultatet. Det same prinsippet kan sjølvsagt nyttast mellom til dømes ein cd-spelar og ein forsterkar. Eg klypte til og lima saman ein kabel for slike føremål ein gong, det var veldig lettvint og praktisk.

Ein enklare måte er å prøva å trekkja pluggen til hovudtelefonane dine litt ut frå spelaren dei plar stå i. Om du er heldig då, vil dei rette kontaktane verta laga, slik at du får den rette effekten i hovudtelefonane. Dette er nokso ufarleg trur eg.

Den enklaste måten er å nytta eit program på ei datamaskin. Det er mogleg å nytta omlag kva redigeringsprogram som helst, sjølv om nokre er litt tungvinne. Eg vil heller tilrå Winamp med DSP-tillegget Nullsoft Signal Processing Studio DSP og so lasta innstillinga “justin – stupid stereo voice removal”. Det dumme er at om det er ei noko komprimert mp3-fil, vil det koma veldig rare og plagsame ljodar. Jaja, om du vil prøva det ut, kan du gjera dine eigne røynsler.

Eg garanterer ikkje suksess, men det kan vera ganske artig å høyra songar på denne måten. Då stereoen var nesten heilt ny, var det veldig vanleg å separera instrumenta kraftig i dei to kanalane, slik at til dømes trommene og bassen var i høgrekanalen, gitarane i venstrekanalen og vokalen i midten. Veldig mange av Beatles sine songar er miksa litt rart, og det er ganske lett å laga nesten heilt nye songar ved å spela dei med denne effekten. Prøv deg fram og vert overraska! Hugs berre at dei eldste songane som She Loves You, Twist and Shout og Please Please Me kom i mono, og det er garantert mislukka å prøva denne effekten på dei.

Det er diverre ikkje mogleg å gjera noko liknande for å få fram berre ljoden som er felles i dei to kanalane.

Gratis bøker

No gjer eg meg klar til å reisa heimatt. Eg skal køyra bil med flyttelasset, og då er det greitt å førebu seg litt. Eg har kassett- og cd-spelar (med magasin) i bilen, og i tillegg har eg kjøpt ein slik kassett med innline, slik at eg kan spela av mp3-spelarar o.l. gjennom kassettspelaren. Ljoden er meir enn god nok for pinglehøgtalarane mine.

So er det å tenkja over kva eg skal høyra på. Musikk er og har alltid vore bra, og eg har klare cdar, og mp3-spelaren er fullasta. Men noko kan henda endå betre på lange bilturar (som kan verta FOR lange) er ljodbøker. Eg skjønar diverre ikkje slovakisk, so kvar kan eg få tak i noko som er interessant? Internett sjølvsagt. Det finst haugevis av filmar og bøker som er i ålmenneige av di dei er so gamle. Det vil seia at kven som helst kan kopiera dei og distribuera dei, heilt gratis. Hjå Project Gutenberg finst det over 25 000 slike gratis bøker til fri nedlasting i html, txt eller pdf-format, og her er både kjende og ukjende titlar. Eg kan jo ikkje sitja og lesa medan eg køyrer bil, og dei datagenererte ljodbøkene som finst der er ikkje mykje stas å høyra på. Då er det jammen bra at nokon har laga LibriVox. Her kan eg og du lasta ned gratis ljodbøker som er innleste av menneske. Eg trur dei fleste er på engelsk, og det er ikkje meg imot. Det er fleire klassikarar eg har hatt lyst til å lesa i årevis. No har eg lasta ned og brent på cd eller lagt inn på mp3-spelaren desse ljodbøkene: Dr. Jekyll and Mr. Hyde, Frankenstein, Dracula, Alice in Wonderland, The Adventures of Sherlock Holmes og The Memoirs of Sherlock Holmes. Altso slike bøker alle bør ha lese ein eller annan gong i livet. Rett nok høyrde eg ferdig Dr Jekyll and Mr. Hyde medan eg vaska ut, men der er enno nok til mange timar med høyring og køyring på tyske og tsjekkiske motorvegar.

Fysikk er moro på data

Når ein er ferdig med eksamenar og liknande, eller berre er lei av å lesa, kan det vera godt å taka seg ein liten pause. Men kva skal ein so gjera? Drikka ein kopp kaffi, te eller kakao? Sjå ein film? Eller gjera noko som er både moro og lærerikt? Det finst dataspel som er både gratis, artige og med eit pedagogisk alibi. Der er garantert fleire enn dei tri eg listar opp. Veit du om andre godbitar, skriv ein kommentar og legg ved ei lenkje.

Phun

Minnest du kor kjekt det var å leika i sandkassen då du var liten? Og kor kjekt det er å teikna tull i Paint, og kor kjekt det er å byggja ting med pedagogiske leiker på barneskular du tilfeldigvis er på? Alt dette vert sameina i dette sandkasseprogrammet. Teikn figurar og gjev dei liv, alt i to dimensjonar og med dei fysiske lovene på plass. Det er ingen grenser for kva ein kan laga, og det tek fort meir tid enn planlagt.

Sodaplay

Denne har vorten veldig endra og utvida i alle slags retningar sidan førre gong eg prøvde han, men det er truleg moro likevel. Her kan du laga figurar av hengsler og stenger mellom dei. Figurane kan røra på seg om du lagar “musklar” på dei rette plassene. Musklane trekkjer saman og utvidar stengene med ein viss fart og lengde. Moro, men det krev litt meir grannsemd og arbeid for å få til fungerande figurar.

BridgeBuilder

BridgeBuilder er meir eit spel slik me kjenner det, med eit klårt føremål. Her skal du leika ingeniør og byggja bruer over ulike kløfter, skar, avgrunnar, elvar (utan vatn?), dalar eller liknande. Du har eit visst budsjett, og brua må vera solid nok til at eit tog kan køyra over. Merk at det i den gamle versjonen faktisk ikkje krevst at brua er heil når toget har passert. So om toget klarar å karra seg over sjølv om heile brua rasar i hop, er det godt nok. Sjølvsagt er det ikkje like tilfredsstillande, og eg likar godt å laga forbetringar om noko slikt skulle henda. Eg har prøvd å nytta nokre av dei konstruksjonane eg sjølv har lært å rekna med i statikkfaget mitt, men det var ikkje so enkelt, for på mitt nivå tek me ikkje omsyn til vekta av bjelkane, men det gjer spelet.